دفاع مقدس در سال1364

 

دفاع مقدس در سال1364

5/1/1364
بمباران و موشک باران شهر‏های اراک، اصفهان، مهران، قزوین، سنندج، خرم آباد، کاشان، سلماس.
6/1/1364
دبیرکل 61 مورد حمله و رهگیری کشتی‏های تجاری در ‏خلیج‏فارس را به شورای امنیت گزارش نمود.
23/1/1364
دبیرکل گزارش سفر خود به تهران و بغداد را به شورای امنیت داد و اظهار داشت که دو کشور به صلح تمایل دارند و در تلاش‏های ش به آن اطمینان یافته است و نیز آنها موافق کردند که بتوانند پیشنهادات ارائه شده دبیرکل به دو کشور در ماه مارس مبنائی جهت مباحثات بیشتر به کار گرفته شود، در این گزارش به شورای امنیت پیشنهاد شد که از دو طرف جهت بررسی مجدد کلیه جوانب درگیر دعوت به عمل آورد.
5/2/1364
-شورای امنیت در یک بیانیه رسمی کاربرد سلاح شیمیایی را قویاً محکوم ساخت. این شورا آمادگی خود را جهت دعوت از ایران و عراق برای بررسی مجدد کلیه جوانب درگیری ابراز نمود.
5/3/1364
عمليات محدود قدس1 5/3/64 در منطقه عمومي ميسان هورالهويزه-پاسگاه‌هاي ابوذكر و ابوليله به فرماندهی سپاه
15/3/1364
عمليات محدود ظفر1 15/3/64 در منطقه عمومي ايلام ميمك-ارتفاع فصيل به فرماندهی سپاه
6/4/1364
عمليات محدود قدس2 6/4/64 در منطقه عمومي ميسان هورالهويزه-پاسگاه البيضه به فرماندهی سپاه
20/4/1364
عمليات محدود قدس3 20/4/64 در منطقه عمومي ايلام دهلران-غرب رودخانه سميه به فرماندهی سپاه
23/4/1364
عمليات گسترده قادر 23/4/64 در منطقه عمومي اربيل سيدكان به فرماندهی ارتش يا صاحب‌الزمان(عج) عملیات قادر: عملیات قادر به یک رشته تلاش نیروهای ارتش در طول تابستان سال ۶۴ برای پیشروی در عمق استان اربیل عراق گفته می‏شود که دست کم سه بار تکرار شد اما به علت مقاومت عراقی ها و ناآشنایی نیروهای ارتش منجر به موفقیت نگردید. ‏
گفتنی است که نیروهای سپاه از اوایل جنگ در این منطقه با گروه های کرد مخالف رژیم بعث همکاری داشته و کاملاً با منطقه آشنا بودند اما پس از عملیات بدر قرار شد ارتش به جای سپاه در این منطقه عملیات کند تا نیروهای سپاه ضمن بازسازی خسارات وارده از عملیات بدر، ‏خود را برای عملیات بزرگ زمستان آماده کنند.
24/4/1364
ربوده شدن هواپيماي امريكايي تي. دبليو.اي‏
2/5/1364
عمليات محدود قدس4 2/5/64 در منطقه عمومي ميسان هورالهويزه-درياچه ام‌النعاج به فرماندهی سپاه
15/5/1364
عمليات محدود قدس5 15/5/64 در منطقه عمومي ميسان هورالهويزه-پاسگاه مركزي اليچ به فرماندهی سپاه
24/5/1364
-عمليات محدود عاشورا(2) 24/5/64 در منطقه عمومي ايلام مهران-ارتفاع چنگوله به فرماندهی سپاه
-حمله عراق به پايانه‌هاي نفتي خارك
25/5/1364
عمليات محدود عاشورا(3) 25/5/64 در منطقه عمومي ايلام مهران به فرماندهی سپاه

30/7/1364
عمليات محدود عاشورا(4) 30/7/64 در منطقه عمومي ميسان هورالهويزه-غرب درياچه ام‌النعاج به فرماندهی سپاه
20/11/1364
-عمليات گسترده والفجر8 20/11/64 در منطقه عمومي بصره فاو به فرماندهی سپاه يازهرا(ع) عملیات والفجر ۸:عبور از عرض یک کیلومتری دهانه رودخانه اروند رود که جوش و خروش و جزر و مد های ناگهانی اش معروف است، ‏همه کارشناسان بزرگ نظامی جهان را به تحسین وا داشت. ‏
این عبور در شرایطی انجام شد که رودخانه اروند یکی از پر تلاطم ترین شب های خود را سپری می‏کرد و تازه غواصان پس از عبور از اروند باید از موانع متعددی که تا عمق چند ده متری حاشیه رودخانه را پوشانده بود بی سر و صدا می‏گذشتند تا دهها سنگر دیدبانی و تیربار دشمن بر رویشان آتش نگشایند. ‏
با این همه، ‏عملیات با غافلگیری کامل آغاز شد و فقط عده کمی از غواصان نتوانستند از رودخانه عبور کنند. ‏عراقی ها ظرف چند ساعت شکست خورده و ساحل فاو در اختیار نیروهای ایران قرار گرفت. ‏پس از آن نیروها به سرعت در داخل شبه جزیره پیشروی کرده و بندر فاو را محاصره و به تصرف در آوردند. ‏
تلاش عراقی ها پس از تصرف شهر توسط نیروهای ایران آغاز شد و تانک های عراقی سعی کردند از سه جاده ابوالخصیب، ‏بصره و ام القصر به سمت شهر حمله کنند اما با وجود اجرای صدها پاتک در طول بیش از دو ماه و بمب باران گسترده شیمیایی منطقه، ‏نتوانستند شبه جزیره فاو را باز پس گیرند. ‏
یکی از کارهایی که عراقی ها در طول این مدت انجام می‏دادند بمباران پل های رودخانه بهمنشیر بود تا تدارکات ایران را از عمق دچار اختلال کنند اما نیروهای جهاد موفق شدند با احداث پل های خاکی این اقدام دشمن را ناکام بگذارند. ‏تلاش دشمن برای بمباران منطقه چنان چشمگیر بود که فقط در طول این عملیات دست کم ۳۹ هواپیمای دشمن در منطقه سرنگون شدند. ‏
البته نیروهای ایران نتوانستند به اهداف بلند مدت خود برای اجرای این عملیات دست یابند. ‏این اهداف بلند مدت شامل: ۱-گشودن جبهه جدید بر علیه عراق که عملاً با استقرار نیروی فراوانی که جهت حفظ منطقه در برابر پاتک های دشمن لازم بود مفید واقع نشد. ‏۲-پیشروی به سمت دو بندر مهم بصره و ام القصر که به علت هوشیار شدن دشمن و ایجاد موانع و استقرار نیرو عملی نگردید. ‏۳-بسته شدن راه آبی به بندر ام القصر و جلوگیری از تردد کشتی های عراقی که چند ماه پس از اجرای عملیات، ‏کویت جزیره بوبیان خود را به عراق اجاره داد و این هدف نیروهای ایران هم تحقق نیافت. ‏هرچند کویتی ها بعداً پاداش این خوش خدمتی خود را از عراقی ها دریافت کردند !!!
-عمليات متوسط پشتيباني والفجر 8 20/11/64 در منطقه عمومي بصره ام‌الرصاص به فرماندهی سپاه يازهرا(س)
22/11/1364
دبیرکل درخواست کرد تلاش‏های هماهنگی برای خاتمه جنگ براساس طرح هشت ماده‏ای او انجام گیرد.
1/12/1364
حمله وحشیانه عراق به هواپیمای مسافری ایران که به شهادت آیت‏الله محلاتی و جمعی از مسئولان ایران انجامید.
5/12/1364
-عمليات متوسط والفجر 9 5/12/64 در منطقه عمومي سليمانيه چوارتا-موبرا-ناصر به فرماندهی سپاه ياالله
-شورای امنیت قطعنامه 582 را صادر کرد. در این قطعنامه اقدامات اولیه‏ای که باعث جنگ گردید و نیز از دامه و تشویق آن بویژه استفاده از سلاح‏های شیمیایی اظهار تأسف شده است. شورا خواستار آتش بس فوری، عقب نشینی کلیه نیروها به مرز‏های شناخته شده بین المللی، مبادله کامل اسرای جنگ و حل و فصل درگیری از راه‏های صلح آمیز گردید. شورا همچنین مصراً از سایر کشورها خواست حداکثر تلاش خود را جهت جلوگیری از تشدید بیشتر مخاصمات به کار بندند.
21/12/1364
گزارش گروه کارشناسی سازمان ملل متحد که مؤید کاربرد سلاح‏های شیمیایی توسط عراق علیه نیرو‏های ایران بود منتشر شد.
25/12/1364
حمله عراق(عملیات آفندی) 25/12/64 در منطقه عمومي سليمانيه چوارتا، منطقه عملياتي والفجر4 با استعداد 1 تيپ پياده و 4 گردان كماندو نتیجه سقوط ارتفاعات موبرا و ماماخلان
27/12/1364
انهدام پایگاه دریایی ام القصر عراق، با تلاش نیروهای ایران .
29/12/1364
حمله عراق(عملیات آفندی) 29/12/64 در منطقه عمومي سليمانيه پنجوين، منطقه عملياتي والفجر 4 با استعداد 1 تيپ پياده نتیجه سقوط ارتفاعات شيخ گزنشين، ميشلان و شيخ لطيف

دفاع مقدس در سال1364

عملیات والفجر ۸ عملیاتی آبی خاکی بود که در آن نیروهای سپاه پاسداران ایران با غافلگیری نیروهای عراقی با عبور از اروند رود شبه جزیر فاو در جنوب عراق را به اشغال خود در آوردند. این عملیات در ساعت ۲۲:۱۰ روز ۲۰ بهمن ۱۳۶۴ با رمز «یا فاطمة الزهرا» در منطقه خسروآباد تا راس‌البیشه آغاز گردید.

عملیات در شب بیستم بهمن ماه با ترکیبی از ۱۰۰٬۰۰۰ رزمنده از پنج لشکر ارتش و ۵۰٬۰۰۰ نیروی پاسدار و بسیجی انجام گرفت. مرحله اول عملیاتی ایزایی بود که به مدت پنج روز در نزدیکی شهر بصره انجام شد. در این مرحله نیروهای ایرانی در شمال منطقه عملیاتی در نزدیکی با روش موج انسانی به سمت نیروهای عراقی یورش بردند. بطور همزمان در جنوب در نزدیکی فاو ایرانی ها عملیات را با استفاده از لشکر مکانیزه شروع نمودند. هر دو این عملیات ها با آتش سنگین عراقی ها مواجه و متوقف شد. در جبهه شمالی عملیات موج انسانی نیرو های داوطلب تلفاتی جان در حدود ۴٬۰۰۰ نفر از ایرانی ها را گرفت. عراقی ها با این تصور اینکه هدف اصلی عملیات جبهه شمالی است نیروهای خود را در جبهه شمالی متمرکز کردند.

هدف اصلی نیروهای ایرانی شبه جزیره فاو بود که تنها نقطه ای از عراق بود که عراقی ها امکان دسترسی مستقیم به خلیج فارس را داشتند. در جبهه جنوبی ایرانی ها ابتدا دو عملیات آبی خاکی اجرا نمودند و ابتدا توانستند جزیره ام القصر در اروند رود را به اشغال خود در آورند٬ هر چند دو روز بعد عراقی ها توانستند با پاتکی جزیره را پس بگیرند.

عملیات همزمان دوم ایرانی ها نقطه جنوبی شبه جزیره فاو را هدف قرار داده بود که در آن ایرانی ها با استفاده از قایق های تندرو و قایق های سنگین حامل تانک و تجهیزات زرهی از اروند رود عبور کرده و از شش نقطه در خاک فاو فرود آمدند. در طی ۲۴ ساعت ایرانی ها به توانستند کل شبه جزیره را به اشغال خود در آورند. هزاران سرباز وظیفه عراقی برای دفاع در برابر تهاجم سنگین آموزش کافی نداشتند و تاب مقاومت در برابر این حمله را نیاوردند. در این تهاجم ۴٬۰۰۰ نفر از نیروهای وظیفه عراقی کشته شدند و تعداد ۱٬۵۰۰ نفر از آن ها به اسارت در آمدند.

ایرانی ها در انتهای عملیات حملات خود را متوجه بندر مهم ام قصر نمودند ولی به دلیل کمبود تجهیزات و مهمات و نیز به دلیل خستگی نفرات از تصرف این بندر باز ماندند.

اهداف عملیات

به لحاظ موقعیت جغرافیایی شمال خلیج فارس و منطقه فاو، عملیات والفجر 8 از اهداف سیاسی – نظامی ویژه ای برخوردار بود که مهم ترین آن ها عبارت بودند از:

  • تصرف شهر فاو و تاسیسات بندری آن.
  • هم مرزی با کویت.
  • تهدید بندر ام القصر.
  • انهدام و یا تصرف سکوهای پرتاب موشک.
  • تامین خورموسی و تردد کشتی ها به بندر امام خمینی.
  • تسلط بر اروندرود.
  • انسداد راه ورود عراق به خلیج فارس.

ویژگی های منطقه فاو

منطقه فاو علاوه بر ارزش سیاسی – نظامی، به لحاظ فراهم سازی امکان حضور مقتدرانه ایران در خاک عراق و موقعیت جغرافیایی و طبیعی، دارای ارزش استراتژیک نیز بود و هم چنین معضلات ناشی از عدم تامین مناطق عملیاتی پیشین و مقابله با فشارهای دشمن پس از تصرف منطقه را هم مرتفع می کرد، زیرا با تلاقی بودن سواحل رودخانه اروند درهر دو سو و نیز وجود عارضه کارخانه نمک، عملا بیشتر زمین منطقه را برای دشمن غیر قابل استفاده کرده بود و این مساله کارایی زرهی ارتش عراق را کاهش می داد. همچنین احاطه آب از سه قسمت موجب شده بود، پدافند در برابر دشمن تنها در یک سمت انجام شود و آسیب پذیری از جناحین را کاهش دهد.

علاوه بر این ها، کوتاه بودن عقبه نیروهای خودی، پوشش مناسب منطقه برای پدافند هوایی، تسلط آتش بر روی خطوط و عقبه دشمن، امکان رعایت اصل غافلگیری، محدود بودن زمین و عمق قابل دسترس، از جمله عواملی بودند که بر میزان امیدواری ها نسبت به کسب پیروزی می افزود. اما در عین حال با توجه به ویژگی های خاص منطقه، مساله عبور از رودخانه و پشتیبانی عملیات، احداث پل، تردد قایق ها به ساحل دشمن و پهلو گرفتن آن ها در ساحل رودخانه ها، هر کدام به عنوان موانعی بودند که برداشتن آن ها از سر راه به سادگی امکان پذیر نبود. به همین دلیل در طرح ریزی عملیات، تدابیر ویژه ای برای رفع آن ها اتخاذ شد.

منطقه عملیات

از آن جایی که زمین منطقه در میان آب محصور است، تحت تاثیر جذر و مد آب خلیج فارس و رطوبت دائم حاصل از آن می باشد. به همین دلیل، قسمت عمده ای از زمین منطقه باتلاقی، نمک زار و سست می باشد.

ارتفاع آب رود اروند، که از دریا تاثیر می پذیرد، در عمیق ترین قسمت رودخانه به 25 متر می رسد . در ساحل رودخانه پوششی از چولان (بوته های بلند) و نی وجود دارد. ارتفاع چولان ها حداکثر 5/1 متر و ارتفاع نی ها 3 تا 4 متر می باشد؛ به گونه ای که انسان به راحتی می تواند در میان آن مخفی شود.

هم چنین نخلستان بزرگی در ساحل خودی و دشمن، که عمق آن بین 2 تا 5 کیلومتر متغیر است، وجود دارد که زمین اطراف آن اغلب سست است.

عکس پیدا نشد

استعداد دشمن

منطقه عملیاتی در حوزه استحفاظی سپاه هفتم عراق قرار داشت. منطقه مسئولیت این سپاه از ابوالخصیب تا راس البیشه و قرارگاه تاکتیکی آن در ابوالخصیب بود و طول خط پدافندی اروند رود را با دو لشکر 15 و 26 پیاده و یگان هایی از نیروی دریایی پوشانده بود.
لشکر 15 پیاده با یگان های زیر از ابوالخصیب تا جنوب سیبه – مقابل پالایشگاه آبادان – گسترش داشت:

  • تیپ های 8 ، 104، 401، 436 و 439 پیاده.
  • دوگردان کماندویی.
  • پنج گردان تانک و نفربر.
  • پنج گردان جیش الشعبی.
  • گردان های 15 و 20 توپخانه.

لشکر 26 پیاده نیز با یگان های زیر از جنوب زیادیه تا راس البیشه مستقر بود:

  • تیپ های 107، 113، 110 و 111 پیاده.
  • تیپ 440 و 441 پیاده ساحلی.
  • ناو تیپ های 7 و 72 دریایی.
  • گردان 22 دفاع الواجبات.
  • دو گردان کماندو.
  • دوگردان تانک و نفربر.
  • چهار گردان جیش الشعبی.
  • گردان های 22، 94، 79، 33 و 632 توپخانه.

با شروع عملیات، لشکرهای زیر نیز وارد منطقه شدند:

  • 10، 12، 6، 3 زرهی.
  • 2، 11، 4، 8، 7، 17، 19و 18 پیاده.
  • 5 و 1 مکانیزه.
  • دفاع ساحلی .
  • گارد ریاست جمهوری.

در مجموع، یگان هایی که قبل و حین عملیات والفجر 8 در منطقه فاو حضور یافتند، برحسب تیپ و یا گردان مستقل به قرار ذیل می باشد:

الف – پیاده:
: تیپ های 414، 29، 702، 704، 442، 502، 111، 110، 104، 47، 501، 419، 48، 39، 22، 23، 2، 602، 603، 703، 96، 95، 108، 421، 424 و5
ب – پیاده ساحلی:
: تیپ های 440، 441 و 443.
ج – زرهی:
: تیپ های 30، 16، 34، 42، 26 و گردان های تانک 17 تموز، الرافدین، ذوالنورین و گردان 43 از لشکر 5.
د – مکانیزه:
: تیپ های 25، 20، 15، 8 و 24.
هـ – نیروی مخصوص:
: تیپ های 65، 66 و 68.
و – گارد ریاست جمهوری:
: تیپ 1 مکانیزه:

  • 2 کماندو
  • 3 نیروی مخصوص
  • 4 مکانیزه
  • 10 زرهی
  • یک گردان کماندویی

ز – کماندو:

  • تیپ های کماندویی سپاه های 3، 4، 6 و 7.
  • تیپ 73 از لشکر 17.
  • گردان حطین.
  • گردان 5 از لشکر 26.
  • گردان کماندویی لشکر 15.

ح – جیش الشعبی:
: شش قاطع جیش الشعبی تحت امر لشکر 26.

قوای خودی

قرارگاه خاتم الانبیاء صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم هدایت و اجرای عملیات را با دو قرارگاه عملیاتی کربلا و نوح بر عهده داشت. یگان های تحت امر این قرارگاه ها نیز به ترتیب زیر بودند:

قرارگاه کربلا (محور شمالی) هدایت نیروهای زیر را بر عهده داشت:

  • لشکر 27 محمد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم.
  • لشکر 25 کربلا.
  • لشکر 7 ولی عصر (عج).
  • لشکر 31 عاشورا.
  • لشکر 5 نصر.
  • لشکر 8 نجف اشرف.
  • لشکر 14 امام حسین علیه‌السلام.
  • لشکر 17 علی ابن ابی طالب علیه‌السلام.
  • تیپ مستقل 32 انصارالحسین علیه‌السلام.
  • تیپ مستقل 15 امام حسن علیه‌السلام.
  • تیپ مستقل 44 قمر بنی هاشم علیه‌السلام.

قرارگاه نوح :

  • لشکر 19 فجر.
  • تیپ مستقل 33 المهدی (عج).
  • 16 گردان از توپخانه

هم چنین، چهار قرارگاه فرعی با ماموریت های جداگانه به شرح ذیل تشکیل شدند:

1- قرارگاه یونس 1: تحت امر قرارگاه نوح بود با ناو تیپ کوثر ماموریت تصرف اسکله العمیه را بر عهده داشت.

2- قرارگاه یونس 2: قرارگاه عملیاتی نیروی دریایی ارتش و تحت امر قرارگاه خاتم الانبیاء بود و ماموریت تصرف اسکله الکبر را بر عهده داشت.

3- قرارگاه رعد: قرارگاه عملیاتی نیروی هوایی ارتش بود و ماموریت پشتیبانی هوایی و پدافند هوایی را بر عهده داشت.

4- قرارگاه شهید سلیمان خاطر: قرارگاه عملیاتی هوانیروز بود با ماموریت تشکیل تیم آتش، تخلیه مجروح و هلی برد نیرو.

ضمناً قرارگاه قدس نیز به سه تیپ 21 امام رضا علیه‌السلام، 10 سیدالشهدا و 18 الغدیر ماموریت تک پشتیبانی در محور بوارین را بر عهده داشت.

طرح عملیات

در طراحی مانور عملیات، دو عامل به طور قابل ملاحظه ای موثر بودند:

  1. تجارب عملیات بدر.
  2. پیچیدگی ها و ویژگی های خاص عملیات والفجر 8.

اگر سپاه پاسداران تجربه گران بهای دو عملیات خیبر و بدر در هورالهویزه را به همراه نداشت، قطعا طراحی عملیات والفجر 8 با مشکل روبه رو می شد.

در طراحی مانور این عملیات چند مساله حایز اهمیت بود که عبارتند از:

  • آگاهی از چگونگی و حالت های خاص آب اروند در نوبت های خاص هفته، ساعت، شب و روز و… .
  • عملیات عبور غواص ها از رودخانه.
  • عملیات شکستن خط و پاکسازی سرپل به دست آمده.
  • مرحله بندی عملیات.
  • توسعه در عمق.
  • و…
  • نسبت به درک حالت های مختلف آب اروند رود، ماه ها کار صورت گرفت و با جمع بندی اطلاعات موجود در تاریخچه این رودخانه و نیز شرایط جوی منطقه خسروآباد و فاو طی بیست ساله گذشته که از اداره هواشناسی گرفته شد، هیچ گونه مشکلی به نظر نمی رسید.
  • در مورد عملیات عبور غواص ها از رودخانه آموزش و تمرین های زیادی انجام شد. این اقدام برگرفته از تجربه عملیات بدر بود. این عملیات، اوج خطرپذیری نیروهای انقلاب را به نمایش گذاشت. در این باره، یکی از نگرانی های اصلی، تاثیر جریان آب بر حرکت غواص ها و دور شدن آن ها از هدف خاص واگذار شده به آن ها بود.
  • مرحله بندی عملیات، پی بردن به نحوه عبور از رودخانه، چگونگی شکستن خط و گرفتن سرپل و چگونگی هوشیاری دشمن قطعا نیازمند حضور در غرب اروند و شناخت بیشتری از واکنش های دشمن بود. با توجه به عکس، نقشه و اطلاعات به دست آمده از زمین، چهار مرحله برای عملیات مشخص گردید:

1- عبور از رودخانه و شکستن خط و پاکسازی سرپل به دست آمده.

2- تصرف شهر فاو، رسیدن به خورعبدالله و استقرار در منطقه مثلثی شکل شمال شهر. هم چنین، استقرار در پایگاه دوم موشکی در شمال غربی شهر.

3- پیشروی تا ابتدای کارخانه نمک و تشکیل خط دفاعی به موازات این منطقه از ساحل تا خورعبدالله.

4- رسیدن به زمین انتهای کارخانه نمک و کانال انتهای کارخانه واقع در جاده ام القصر تا ساحل رودخانه.

ماموریت مرحله اول به عهده لشکرهای 7 ولی عصر، 5 نصر، 41 ثارالله، 31 عاشورا، 25 کربلا، 14 امام حسین علیه‌السلام و تیپ های 44 قمر بنی هاشم و 33 المهدی بود.

در مرحله دوم، لشکرهای 27 محمد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، 17 علی ابن ابی طالبعلیه‌السلام و در مرحله سوم لشکرهای 8 نجف و 31 عاشورا برای تحقق طرح مانور لحاظ شدند. در مرحله چهارم نیز همه یگان ها برای انجام عملیات مدنظر بودند.

در خصوص توسعه در عمق باید متذکر شد در عملیات های بزرگی که پس از فتح خرمشهر انجام شد، همواره میان عمق بخشیدن به عملیات وتوان موجود از یک سو، و هماهنگی پیشروی با پشتیبانی عملیات از لحاظ مهندسی و … از سوی دیگر، تعارض وجود داشت. در این عملیات توسعه در عمق و استمرار عملیات مورد توجه بود.

شرح عملیات

سرانجام پس از حل معضلات اساسی عملیات و تکمیل طرح مانور و تامین پشتیبانی های مورد نظر و سازماندهی قرارگاه ها و یگان ها، دستور انجام عملیات در ساعت 22:10 تاریخ 20/11/1364، توسط فرمانده کل سپاه با قرائت رمز عملیات به این شرح، صادر شد:
بسم الله ارحمن الرحیم. لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم. قاتلو هم حتی لا تکون فتنه. یا فاطمةالزهرا، یا فاطمةالزهرا، یا فاطمةالزهرا.

یگان های نیروی زمینی سپاه با پشتیبانی آتش طرح ریزی شده، تهاجم خود را در محورهای مورد نظر آغاز و مبادرت به شکستن خط کردند.

گسترش وضعیت و تامین هدف های عملیات در همان شب اول چنان غیر منتظره بود که نیروهای پشتیبان که می بایستی برای تامین مراحل بعدی عملیات در صبح یا شب دوم عملیات به کار گرفته می شدند، در ساعت 12 همان شب وارد منطقه شدند. پس از پاکسازی خط اول، در ادامه کار دو مساله عمده در پیش روی رزمندگان قرار داشت:
یکی دور زدن و محاصره شهر و حضور در محور ساحلی واقع در جناح شمالی. حضور در محوریادشده، نقش موثری را در مقابله با پاتک های دشمن و نیز تثبیت و تامین سرپل اولیه داشت لذا دو لشکر پرتوان وقدرتمند سپاه که ماموریت دستیابی به اهداف فوق را داشتند، به منظور پاکسازی والحاق خط اول، تلاش خود را شروع کردند. بدین ترتیب قبل از روشن شدن آزمایش‌های مربوط به هوا و پس از درهم شکستن مقاومت های ضعیف دشمن، یگان مامور جهت تصرف شهر فاو، ابتدا با حضور در مدخل ورودی شهر، به محاصره آن پرداخت.

در جنوب شهر فاو نیز یکی دیگر از یگان ها با طی نمودن مسافت زیادی در عمق، به صورتی باورنکردنی خود را به خور عبدالله رساند و شهر فاو از شمال و جنوب به محاصره درآمد.

پاکسازی جنوب شهر فاو و باقی مانده نیروهای پراکنده و غیر منسجم دشمن، که در منطقه به صورت سرگردان حضور داشتند دنبال می شد. با حضور پرقدرت نیروها پس از محاصره شهر فاو در محور ساحلی و نیز دستیابی به خور عبدالله در جنوب فاو، پاکسازی عناصر باقی مانده دشمن در راس البیشه آغاز شد. در نتیجه یگان مامور به تصرف شهر فاو، پس از رفع موانع موجود و مقابله با مقاومت های پراکنده دشمن، توانست با انهدام مقر تیپ 111 و به اسارت گرفتن فرمانده آن، شهر فاو را به صورت کامل پاکسازی کند. در نتیجه تا پایان روز اول، رزمندگان اسلام موفق به تصرف شهر فاو و پاکسازی کامل منطقه و حضور در شمال فاو(محور ساحلی) شدند و بدین ترتیب مراحل اول و عملیات انجام پذیرفت.

دشمن در شرایطی که جمهوری اسلامی را فاقد توانایی و قابلیت اجرای عملیات عبور از رودخانه ارزیابی می کرد، پس از مواجهه با حضور قدرتمندانه نیروهای اسلام در شهر فاو و بعد از گذشت سه روز از شروع عملیات، به تدریج نسبت به ابعاد عملیات فاو هوشیار شده و لشکر گارد را وارد منطقه کرد. شتاب زدگی و عدم توجیه کامل نسبت به منطقه، موجب گردید که نیروهای لشکر گارد سوار برخودرو و در حال حرکت به سمت منطقه درگیری، در محاصره نیروهای خودی افتاده و به هلاکت برسند. از این زمان بود که نبرد سنگین به مدت 75 روز ادامه پیدا کرد.

فاو از حضور تا تثبیت

حضور نظامی ایران در فاو، نشانگر بی ثباتی حکومت بغداد و ضعف و ناتوانی ارتش عراق بود.

دشمن پس از ناتوانی در باز پس گیری یک باره فاو، شیوه پیشروی لاک پشتی را آغاز کرد تا بلکه بتواند قسمت های محدودتری را تصرف کند. و خط تبلیغاتی رسانه های جهانی هم در تحرکات نظامی دشمن بی تاثیر نبود، چنانچه نشریه واشنگتن پست طی گزارشی نوشت:

«عراق نمی تواند اجازه دهد ایرانی ها در این شهر باقی بمانند، زیرا این مساله به احتمال قوی عواقبی تضعیف کننده از نظر روحی و سیاسی در داخل عراق و نیز در کشورهای همسایه خواهد داشت… تصرف شبه جزیره فاو توسط نیروهای ایران و غافلگیری عراقی ها، به طوری که هنوز هم موفق به بیرون راندن سربازان ایرانی از منطقه نشده اند، بغداد را سخت سرافکنده کرده است.»

رادیو بی بی سی نیز طی تفسیری اظهار داشت:

«ایران به خوبی در زمین از عهده نیروها برآمد و تصرف این همه اراضی عراق، ضربه ای تحقیر آمیز به عراق وارد کرده است.

 

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *